Εμφανίσεις Περιεχομένου : 786317
Έχουμε 151 επισκέπτες συνδεδεμένους

Οι Αγνοούμενοι της Άσσιας Εκτύπωση E-mail

 

Οι Αγνοούμενοι της Άσσιας: Ένα Έγκλημα Πολέμου Που Παραμένει Ατιμώρητο

του Γιάννου Δημητρίου

Ημερ. Καταχώρησης      8-4-2009

Τελευταία Ενημέρωση 19-4-2017

 

Η Άσσια και οι κάτοικοι της βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα και της βαρβαρότητας των τουρκικών στρατευμάτων εκείνη την αποφράδα μέρα της 14ης Αυγούστου 1974. Το χωριό δεν είχε τμήματα της εθνοφρουράς να το προστατεύουν και η φρούρηση του υποτυπώδης. Χωρίς καμία προειδοποίηση και χωρίς να σημειωθούν μάχες στην περιοχή μας, τα τουρκικά στρατεύματα καταλαμβάνουν την Άσσια στις 14 Αυγούστου, 1974, η ώρα 1:45 μμ, ημέρα Τετάρτη.

Αρκετοί πρόλαβαν να διαφύγουν, όμως ένας σημαντικός αριθμός Ασσιωτών, που υπολογίζεται σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις γύρω στους 1000 (ο ακριβής αριθμός δεν έγινε κατορθωτό να τεκμηριωθεί), από σύνολο περίπου 2700 κατοίκων, παρέμειναν εγκλωβισμένοι για να βιώσουν δύο εβδομάδες ωμής βίας, εκφοβισμού, και ωμοτήτων. 14 αθώοι πολίτες εκτελούνται εν ψυχρώ τις πρώτες ώρες της κατάληψης του χωριού. Όλοι οι άνδρες και μεγάλος αριθμός εφήβων συλλαμβάνονται και τελούν υπό τη φύλαξη του τουρκικού στρατού. Οι  γυναίκες και τα παιδιά  θα βιώσουν ανείπωτες κακουχίες, τον οργανωμένο και συστηματικό εκφοβισμό και εξευτελισμό, πείνα, δίψα και τη συστηματική λεηλασία της περιουσίας τους από τον Τουρκικό στρατό και Τουρκοκυπρίους από γειτονικά χωριά.

Μετά την βίαιη εκδίωξη των κατοίκων μεταξύ της 23ης και 28ης Αυγούστου 1974, και την ολοκλήρωση της ανταλλαγής αιχμαλώτων τους επόμενους μήνες, 84 άνθρωποι δεν γύρισαν ποτέ. Η περίπτωση των Ασσιωτών αγνοουμένων είναι πολύ καλά τεκμηριωμένη. Η τεράστια πλειοψηφία (70 άτομα) ήταν πολίτες μη στρατεύσιμοι, 11 ήταν έφεδροι και 3 στρατιώτες.

Μια προσεκτική εξέταση των στατιστικών στοιχείων που αφορούν τους αγνοούμενους της Κύπρου, φανερώνει την τραγική περίπτωση της Άσσιας. Η πιο κάτω ανάλυση μας βασίζεται στα στατιστικά στοιχεία που εντοπίσαμε στην επίσημη ιστοσελίδα της Παγκύπριας Επιτροπής Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Συγγενών Αγνοουμένων.  

 

 

Συγκεκριμένα έχουμε τ' ακόλουθα δεδομένα για τους Αγνοούμενους του 1974:

Η Άσσια είναι πρώτη στη λίστα του Τόπου Εξαφάνισης αγνοουμένων με 105 άτομα. 75 από αυτούς ήταν κάτοικοι της Άσσιας και άλλα 30 άτομα από άλλα χωριά, που βρήκαν καταφύγιο στο χωριό στην προσπάθεια τους να προφυλαχθούν από την περιοχή των μαχών.  Άλλοι εννέα Ασσιώτες που αγνοείται η τύχη τους χάθηκαν τα ίχνη τους σ' άλλες περιοχές της Κύπρου (Αγκαστίνα 1, Αφάνεια 1, Βώνη 1, Δίκωμο 1, Κοντέα 4, Τράχωνας 1). Ο συγχωριανός μας Ανδρέας Κασάπη, ο 17 χρόνος τότε Αμερικανός πολίτης, ήταν ο πρώτος αγνοούμενος της Τουρκικής εισβολής του οποίου τα λείψανα εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν με τη μέθοδο του DNA το Μάρτιο του 1998.  Αυτό έγινε κατορθωτό μετά από πολύχρονες και επίπονες προσπάθειες του πατέρα του Κώστα Α. Κασάπη και με την ενεργό συμπαράσταση της Ελληνοαμερικανικής κοινότητας και Αμερικανών Βουλευτών και Γερουσιαστών.  Η πιο τραγική περίπτωση των αγνοούμενων της Άσσιας είναι αναμφισβήτητα η περίπτωση της οικογένειας Εγγλέζου της οποίας εφτά μέλη, συμπεριλαμβανομένου του γαμπρού της οικογένειας, Αρτέμη Φραγκοπούλου, χάθηκαν τα ίχνη τους μετά από την σύλληψη τους από το σπίτι τους. Τέσσερα μέλη της εν λόγω οικογένειας είχαν ηλικία από 11 μέχρι 18 ετών τότε.

 

Το έγκλημα πολέμου που διαπράχθηκε στην Άσσια

Στις 21 Αυγούστου 1974 με μία ευρείας κλίμακας εκκαθαριστική επιχείρηση τα Τουρκικά στρατεύματα κατοχής συνεπικουρούμενα από μικρό αριθμό ενόπλων Τουρκοκυπρίων από γειτονικά χωριά - τα ονόματα των οποίων γνωρίζουμε - οδήγησαν όλους τους εγκλωβισμένους άμαχους πολίτες της Άσσιας, που σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες μας και εκτιμήσεις αριθμούσαν πέριξ των 1000 ανθρώπων, στην πλατεία του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην πάνω ενορία της Άσσιας.  Εκεί, Τούρκοι αξιωματικοί διαχώρισαν τα γυναικόπαιδα από όλους τους άνδρες και νεαρούς έφηβους 14-15 ετών και πάνω. 

 

 

Όλους τους άνδρες τους έδεσαν με ττέλι και έριξαν πολλούς απ' αυτούς σαν ζώα πάνω σε τρία φορτηγά αυτοκίνητα.  Συνολικά 107 συλληφθέντες άνδρες και νέοι συνοδευόμενοι από Τούρκους στρατιώτες και αξιωματικούς οδηγούνται στο γκαράζ Παυλίδη στη Λευκωσία με ενδιάμεσο σταθμό σε αγροτική περιοχή του γειτονικού χωριού Αγυά Κεπήρ.  Στο γκαράζ Παυλίδη Τουρκοκύπριος αστυνομικός επ' ονόματι Αλί Ριζά επιλέγει 37 άτομα - όλοι κάτω των 50 ετών - να αποβιβαστούν και για τους υπόλοιπους 70 (σχεδόν όλοι πάνω των 50 ετών) δίνεται οδηγία να επιστρέψουν στο χωριό, προφανώς λόγω του μεγάλου της ηλικίας τους.  Αυτή η ομάδα των 70 αμάχων πολιτών είναι η γνωστή πλέον περίπτωση που εντοπίστηκε σε δύο ομαδικούς τάφους στο Ορνίθι.   Το έγκλημα στο Ορνίθι  αποτελεί το μεγαλύτερο έγκλημα πολέμου εναντίον αμάχων πολιτών που διέπραξε ο Τουρκικός στρατός στην Κύπρο το 1974.   Τα στοιχεία που τεκμηριώνουν αυτό το φρικαλέο έγκλημα πολέμου είναι αδιάσειστα.  Το μαρτυρούν οι εκατοντάδες πολίτες που ήταν παρόντες κατά τη σύλληψη τους, οι δεκάδες άνδρες και νέοι που ήταν μαζί τους στα ίδια φορτηγά μέχρι το γκαράζ Παυλίδη, αλλά και η συγκλονιστική μαρτυρία που υπάρχει από Τουρκικές πηγές, όπως έχει καταγραφεί στο βιβλίο του Ρόνι Αλάσορ, Διαταγή Εκτέλεστε τους Αιχμαλώτους, στις σελίδες 117-119, κάτω από τον τίτλο "Φορτώστε τους στο τρένο"

 

Οι 70 άμαχοι που εκτελέστηκαν εν ψυχρώ στο Ορνίθι

 

Η αρχαιολογική και ανθρωπολογική διερεύνηση των δύο ομαδικών τάφων στο Ορνίθι που πραγματοποίησε η ΔΕΑ μεταξύ 2009-2010, έφερε στο φως ένα διπλό έγκλημα πολέμου.  Όπως πιστοποιήθηκε από τα ευρήματα οι κατοχικές αρχές προέβησαν σε εσκεμμένη και οργανωμένη εκταφή και μετακίνηση των οστών (πληροφορίες τοποθετούν χρονικά την μετακίνηση στα μέσα της δεκαετίας του 1990) σε μια προσπάθεια να  εξαφανίσουν τα τεκμήρια του εγκλήματος.   Από εκείνη την επιχείρηση σώθηκαν ολοκληρωμένα τα οστά μόνον τεσσάρων ανθρώπων και σημαντικό μέρος άλλων τριών.  Μερικά από αυτά βρέθηκαν εντός λαγουμιών που συγκοινωνούσαν με γειτονικά πηγάδια, γεγονός που ενισχύει την μαρτυρία του στρατιώτη Ο.Σαατ στην προαναφερθείσα Τουρκική μαρτυρία, ότι κάποιοι ρίχθηκαν στα πηγάδια ενώ ήταν ακόμα ζωντανοί.  Για τους υπόλοιπους της ομάδας ανευρέθηκαν μόνο κάποια τεμάχια ή θραύσματα οστών.

 

 

Τα γυναικόπαιδα οδηγήθηκαν ομαδικά σε μικρό αριθμό σπιτιών στην κάτω ενορία του χωριού (ανατολικό μέρος) όπου κυριολεκτικά στοιβάχτηκαν σαν σαρδέλες ζώντας κάτω από συνθήκες φόβου,  έλλειψης τροφής, κατάλληλου πόσιμου νερού, ηλεκτροδότησης και γενικά άθλιες συνθήκες υγιεινής.  Πρώτιστο μέλημα των μεγαλυτέρων γυναικών ήταν να προστατέψουν τις νεαρές κοπέλες από πιθανούς βιασμούς.  Τις είχαν ντύσει σαν γριές, με μαύρα ρούχα και μαύρο μαντίλι (κουρούκλα) που κάλυπτε σχεδόν όλο τους το πρόσωπο και τις έκρυβαν σε διάφορα σημεία, όπως κάτω από τα κρεβάτια, μέσα σε ερμάρια και όπου αλλού μπορούσαν.  Σαν ασπίδα κάθονταν κοντά στην είσοδο οι γριές και τα μικρά παιδιά που με το κλάμα τους, όταν εμφανίζονταν οι Τούρκοι, προσπαθούσαν να δημιουργήσουν ένα συναισθηματικό πέπλο προστασίας για το σύνολο και για τις νεαρές κοπέλες ειδικότερα. 

 

Στο υπόλοιπο χωριό, εν τω μεταξύ, γινόταν ένα ανελέητο πλιάτσικο από Τουκοκύπριους των γειτονικών χωριών.  Όλα τα σπίτια εκκενώνοταν συστηματικά.  Έπιπλα, οικιακά σκεύη, ρουχισμός, τα ζώα, όπως αγελάδες, κοπάδια, που πολλά σπίτια την τότε εποχή είχαν σε πισινές αυλές-μάντρες, λεηλατήθηκαν.  Μέχρι και το ττέλλι που κρέμαζαν ρούχα οι οικοκυρές υπάρχουν μαρτυρίες ότι σήκωναν και έπαιρναν μαζί τους οι πλιατσικολόγοι.  Μέσα σε λίγες μέρες τα σπίτια στο χωριό μετατρέπονταν από ζωντανές οικίες σε τοίχους ξερούς.   Το χωριό δεν ήταν πλέον βιώσιμο, το σκηνικό της κόλασης συμπλήρωνε η μυρωδιά του θανάτου που αναδυόταν παντού μέσα στο χωριό.  Οι Τούρκοι σκόπιμα άφησαν τους πλείστους νεκρούς άταφους για τουλάχιστον πέντε μέρες που μαζί με ζώα που είχαν πεθάνει από την δίψα τις πρώτες μέρες πριν αρχίσει το οργανωμένο πλιάτσικο, δημιούργησαν τέτοιες συνθήκες ούτως ώστε να απαιτούν τα ίδια τα γυναικόπαιδα να τους αφήσουν να φύγουν από την ζωντανή κόλαση που δημιούργησαν.  Έτσι και έγινε, από τις 23 μέχρι και τις 28 Αυγούστου, όλος ο πληθυσμός της Άσσιας εκδιώχθηκε από το χωριό μέσω Περγάμου και Τρούλλων στην επαρχία Λάρνακας.

 

 

Αναμφίβολα η Άσσια υπήρξε η σκηνή όπου διαδραματίστηκε μια από τις τραγικότερες παραστάσεις της Κυπριακής τραγωδίας του 1974. Δεν υπάρχει άτομο στην Άσσια που να μην έχει χάσει πατέρα, παιδί, αδελφό ή αδελφή, θείο ή θεία, τον καλό του γείτονα ή το στενό φίλο των νεανικών του χρόνων. Οι Άσσιώτες και όσοι έτυχαν να εγκλωβιστούν στο χωριό εκείνη τη μέρα βιώσαν για δύο εβδομάδες την βαρβαρότητα της τουρκικής πολεμικής μηχανής και έζησαν από πρώτο χέρι τον μηχανισμό της καταστροφής και του εθνικού ξεκαθαρίσματος.

Όλα τα εγκλήματα πολέμου που έχουν διαπράξει τα Τουρκικά στρατεύματα κατοχής και Τ/Κ συνεργάτες τους και ιδίως αυτό που διαπράχθηκε στην κατεχόμενη Άσσια παραμένουν ατιμώρητα μέχρι σήμερα.

 

Διερεύνηση της τύχης των αγνοούμενων της Κύπρου

Η ενεργοποίηση της Διερευνητικής Επιτροπής για του Αγνοούμενους (ΔΕΑ) ξεκίνησε τον Ιούλιο 2006  και το πρόγραμμα εκταφών και ταυτοποίησης των αγνοούμενων αμέσως μετά.   Οι πρώτες ταυτοποιήσεις επιτεύχθηκαν περί τα τέλη Ιουνίου 2007 και συνεχίζουν μέχρι και σήμερα με πολύ αργά βήματα.  Τα πιο πρόσφατα στοιχεία αναφορικά με την πρόοδο των ταυτοποιήσεων παρουσιάζεται στην μηνιαία έκθεση προόδου της ΔΕΑ.  Το πλέον ανησυχητικό δεδομένο που προκύπτει από την εξέταση των διαθέσιμων στοιχείων Μαρτίου 2017, είναι η κατακόρυφη μείωση του ρυθμού εντοπισμού λειψάνων, αλλά και του ποσοστού επιτυχίας των νέων εκταφών που έχει πέσει κάτω από το 10%. Το πρώτο τρίμηνο του χρόνου μόνο πέντε λείψανα αγνοουμένων έχουν εντοπιστεί.  Η κατάσταση πλέον εμπνέει σοβαρή ανησυχία για το μέλλον του προγραμμάτος.   Είναι εμφανής η σταδιακή κατολίσθηση της αποτελεσματικότητας, από τα αρχικά ποσοστά επιτυχίας που άγγιζαν το 30-40% την περίοδο 2006 - 2010 υποχώρησε μεταξύ 15% -20% τα επόμενα χρόνια για να πέσει κάτω από το 10% κατά την φετεινή περίοδο. 

 

Παράλληλα, η περίπτωση του ομαδικού εγκλήματος στο Ορνίθι και η οργανωμένη μετακίνηση των λειψάνων από τους ομαδικούς τάφους από τα Τουρκικά στρατεύματα κατοχής αποκάλυψε και τις μεγάλες αδυναμίες των Όρων Εντολής της ΔΕΑ, όπως είχαν συμφωνηθεί αρχικά το 1981.  Η ΔΕΑ κρυβόμενη πίσω από τους όρους εντολής 11 και 13, θεωρεί ότι το έργο της ολοκληρώνεται με την ανεύρεση DNA, αρνούμενη επίσημα να αναγνωρίσει ότι οι υποθέσεις των αγνοουμένων δεν μπορούν να κλείνουν με την παράδοση μερικών εκατοστών του μέτρου οστών στους συγγενείς τους.  Στην περίπτωση Γεώργιου Φορή η λανθασμένη απόδοση οστών που ανήκαν σε τέσσερις διαφορετικούς ανθρώπους στην οικογένεια του για ταφή τους προκάλεσε θλίψη, πόνο και μεγάλη αναστάτωση, αλλά και στις υπόλοιπες οικογένειες των αγνοουμένων μας.  Ταυτόχρονα προκαλεί σωρεία ερωτημάτων για την ποιότητα της ακολουθούμενης διαδικασίας και των πρωτοκόλλων που εφαρμόζονται.  Αναμένονται απ΄όλους οι ανακοινώσεις της ΔΕΑ για τα μέτρα που θα παρθούν και οι αλλαγές που θα εφαρμοστούν στα ισχύοντα πρωτόκολλα και τις διαδικασίες που θα ελαχιστοποιούν την περίπτωση να επαναληφθούν παρόμοια φαινόμενα.

 

Η κληρονομιά της Αντιγόνης και το Ισχυρό Ψήφισμα καταδίκης της Τουρκίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η βεβήλωση των οστών των αγνοουμένων μας αποτελεί ύβρη και έγκλημα ίσο και ίσως μεγαλύτερο του πρώτου.  Είναι για αυτό το λόγο που η περίπτωση των ομαδικών τάφων των αγνοουμένων της Άσσιας στο Ορνίθι εξετάστηκε ως κατ' επείγον περίπτωση καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 12 Φεβρουαρίου 2015 και μετά από ημίωρη συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υιοθετήθηκε με το ψήφισμα RC8-0150 / 2015 η Κοινή Πρόταση Ψηφίσματος. Το  ψήφισμα καταδίκης της Τουρκίας υπήρξε καταπελτικό.  Κατά την συζήτηση οι ευρωβουλευτες Cecilia Wikstrom (Σουηδία) kai Josef Weidenholzer (Αυστρία)  καταθέτοντας τις απόψεις τους, πολύ εύστοχα μίλησαν για την κληρονομιά της Αντιγόνης και το "απαραβίαστο ανθρώπινο δικαίωμα να σεβόμαστε τουλάχιστον το σώμα των νεκρών".  Τόνισαν τη σημασία αυτής της κληρονομιάς και βεβαίως το αναφαίρετο δικαίωμα των συγγενών να γνωρίζουν που έχουν ταφεί οι οικείοι τους, να έχουν πρόσβαση στον τάφο τους και να ξέρουν πώς πέθαναν.


Ταυτοποιήσεις Ασσιωτών αγνοούμενων της Τουρκικής Εισβολής

Λεπτομέριες για τις κηδείες των ταυτοποιηθέντων συγχωριανών μας αγνοουμένων, καθώς και των κατοίκων γειτονικών χωριών  που εξαφανίστηκαν στην Άσσια παρουσιάζουμε στο κεφάλαιο:  Κηδείες Ταυτοποιηθέντων Αγνοούμενων.   

 

Αρχειακό υλικό και στοιχεία για τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε ο Τουρκικός στρατός στην Άσσια:

Μαρτυρίες Ασσιωτών και άλλων που εγκλωβίστηκαν στην Άσσια στις 14/8/1974

Ισχυρό Ψήφισμα καταδίκης της Τουρκίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (12-2-2015)

Strong Resolution by the European Parliament Condemning Turkey (12-2-2015)

Το έγκλημα πολέμου που διέπραξε ο τουρκικός στρατός στο Ορνίθι

The war crime committed by the Turkish Army in Ornithi

Μαρτυρίες εγκλωβισθέντων στην Άσσια στις 14 Αυγούστου 1974

Ψάχνοντας τα Χαμένα Οστά των Αγνοουμένων της Άσσιας

Κηδείες Ταυτοποιηθέντων Αγνοούμενων

Φάκελος Αγνοουμένων της Άσσιας

Γεώργιος Φορή - Παράδoση λαθασμένων οστών στην οικογένεια

ΠΡΟΣΩΠΑ - Η εισβολή, οι αγνοούμενοι κι όσοι έμειναν πίσω.

Αυτόπτες μάρτυρες του μαζικού εγκλήματος στην Άσσια το 1974 σπάνε τη σιωπή τους

Κηδεύουν άδεια φέρετρα

Σπαραγμός και οδύνη στην κατεχόμενη Άσσια

Οι πρώτες μέρες της προσφυγιάς και ο διωγμός των Ασσιωτών

Μαζική Δολοφονία 70 Αμάχων (Ασσιωτών και Άλλων) στο Ορνίθι

Η Συγκλονιστική ιστορία αγνοουμένων της Άσσιας

Η βιωματική διασύνδεση της Χιώτισσας του Βασίλη Μιχαηλίδη με τα γεγονότα στην Άσσια το 1974

Η Χιώτισσα εν Λεμεσώ, κατά το 1821

Η βάναυση μεταχείριση από τους Τούρκους και ο θάνατος του λαϊκού μας ζωγράφου Μιχαήλ Χρ. Κκάσιαλου

Άρθρα και δημοσιεύματα στον τύπο σχετικά με τους Αγνοούμενους της Άσσιας

Αυτοί είναι οι 23 ανήλικοι της εισβολής - Φιλελευθερος 2/10/15

 

 

Πηγές:

1. Στατιστικά στοιχεία από την επίσημη ιστοσελίδα της Παγκύπριας Επιτροπής Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Συγγενών Αγνοουμένων.

2. Φωτογραφικός κατάλογος από τα αρχεία του Πολιτιστικού Συνδέσμου «Η Άσσια».

3. Προσωπική εμπειρία του αρθρογράφου κατά την διάρκεια του εγκλωβισμού του στην Άσσια κατά την περίοδο 14-28 Αυγούστου 1974.

4. Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο (ΔΕΑ)

 
assia.org.cy | Copyright 2009 All Rights Reserved | Designed by Netcy.com