Γράφει: Χριστόδουλος Χατζηχριστοδούλου

Βυζαντινά Ανάλεκτα

Στις 8 Οκτωβρίου και στις 13 Απριλίου η Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός μεγάλου αγίου της βυζαντινής Κύπρου, του ιερομάρτυρος Αρτέμονος, πρεσβυτέρου της Εκκλησίας της Λαοδίκειας (είτε της Συρίας είτε της Φρυγίας), που ήκμασε επί Διοκλητιανού. Ο βίος του που διασώζεται στον κώδικα της Μονής Αγίου Σάββα Ιεροσολύμων 259, ο οποίος γράφτηκε στην Κύπρο το 1089/1090, αναφέρει αρχαίες παραδόσεις όπως ο εμπρησμός του ναού της Αρτέμιδος στην Λαοδίκεια και η καταστροφή των εκεί ευρισκόμενων ειδώλων από τον άγιο, η αγάπη του αγίου προς τα ζώα, ελάφια και γαϊδούρια τα οποία και τον συνοδεύουν και περιγραφές των φρικτών βασανιστηρίων που υπέστη από ειδωλολάτρες.

Μετά τη θαυμαστή διάσωση από το μαρτύριο, ο άγιος από το Ανεμούριο της Μ. Ασίας μεταβαίνει στο ακρωτήριο της Κύπρου Κορμυακίτη (σημερινό Κορμακίτη) και από εκεί πηγαίνει σε ένα τόπο που λέγεται Αυλών, τον οποίο καθαρίζει από τα ακάθαρτα πνεύματα. Αφού διώκει με την προσευχή του τους δαίμονες, αναβλύζει με τρόπο θαυμαστό αγίασμα.

Λίγο αργότερα ο Αρτέμων πεθαίνει στον Αυλώνα της Κύπρου, εκεί ενταφιάζεται και προς τιμή του ανεγείρεται βασιλική. Το αγίασμα γίνεται βαπτιστήριο, του οποίου το νερό ήταν ορατό μόνο μια φορά το χρόνο, μετά την θεία λειτουργία του Μ. Σαββάτου, οπόταν και τελούνταν οι βαπτίσεις των βρεφών.