philenews.com, 30 Ιουνίου 2026

Βάσος Βασιλείου

Το ερώτημα, «πόσες φορές είναι λογικό τα ταφεί ένας άνθρωπος», ίσως ακούγεται αφελές, ωστόσο, στην περίπτωση των Ασσιωτών αγνοουμένων, οι συγγενείς τους βρίσκονται στο δίλημμα κατά πόσον πρέπει να παραλάβουν και τα νέα οστά που τους έχουν παραδοθεί ή αν θα αρνηθούν να το πράξουν αναμένοντας να τους παραδοθεί το σύνολο των οστών, ώστε να αποφύγουν τη οδυνηρή διαδικασία ταφής λειψάνων με δόσεις.

Υπενθυμίζεται, πως τον Αύγουστο του 1974 οι Τούρκοι δολοφόνησαν 70 Ασσιώτες και κατοίκους γύρω κοινοτήτων και τους πέταξαν σε δύο πηγάδια στην περιοχή «Ορνίθι» και κάποιοι συγγενείς κλήθηκαν ήδη δύο φορές να παραλάβουν οστά και δεν αποκλείεται να κληθούν να το πράξουν και για τρίτη φορά

«Δεν παρέλαβα ούτε τα πρώτα οστά ούτε τα πρόσφατα οστά και αντιλαμβάνομαι πως αυτό προτίθενται να πράξουν και άλλες οικογένειες αγνοουμένων της Άσσιας», ανέφερε η κ. Λεοντίου, η οποία πρόσθεσε: «Δεν μπορούμε να βάλουμε τους εαυτούς μας στη διαδικασία των συνεχόμενων κηδειών».

Διευκρίνισε, πως κάποιοι συγγενείς οι οποίοι τέλεσαν ήδη κηδείες με τα αρχικά οστά που τους έχουν παραδοθεί, τώρα βρίσκονται σε δίλημμα κατά πόσον θα ανοίξουν ξανά τους τάφους για να θάψουν ακόμη μικρό αριθμό οστών, κάτι το οποίο θα συμβεί και στην πορεία αν διενεργηθούν εκσκαφές στον πρώην σκυβαλότοπο Δικώμου (και νυν πάρκο) όπου είχαν μετακινηθεί στα οστά των δολοφονηθέντων Ασσιωτών.

Όπως είναι γνωστό, οι Τούρκοι ανέκτησαν τα οστά από τα πηγάδια περί το 1995 και τα πέταξαν στον τότε σκυβαλότοπο Δικώμου, με σκοπό να εξαφανίσουν για πάντα τα ίχνη των δολοφονηθέντων και μαζί, αν ήταν δυνατό και το ίδιο τι έγκλημα. Ωστόσο, βρέθηκαν πληροφορίες από έξι Τουρκοκύπριους κάποιοι εκ των οποίων ανέλαβαν, κατόπιν οδηγιών, την απόρριψη των λειψάνων στον σκυβαλότοπο.

Παρά την ύπαρξη μαρτυριών, η Τουρκία δεν σταμάτησε την προσπάθεια συγκάλυψης του εγκλήματος χαρακτηρίζοντας αναξιόπιστους τους πέντε από τους έξι μάρτυρες. Βεβαίως, απομένει άλλος ένας μάρτυρας (*), αλλά αν για κάποιο λόγο φύγει από τη ζωή, απλώς δεν θα υπάρχει μαρτυρία. Εκτιμάται, πως αυτός είναι από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η Τουρκία κωλυσιεργεί και με τη στάση της δεν συμβάλλει στην προώθηση της διαδικασίας εκσκαφών στον πρώην σκυβαλότοπο (και νυν πάρκο) με σκοπό να εντοπιστούν τα οστά.

Την περασμένη Τετάρτη πραγματοποιήθηκε συνάντηση συγγενών αγνοουμένων της Άσσιας και έγινε ενημέρωση και για την περίπτωση και των υπολοίπων 17 Ασσιωτών αγνοουμένων, η τύχη των οποίων παραμένει μέχρι και σήμερα αδιευκρίνιστη.

Μιλώντας εκ μέρους της Επιτροπής Συγγενών, ο κ. Γιάννος Δημητρίου ανέφερε στον «Φ», πως μεγάλο μέρος της συνάντησης αναλώθηκε στην ενημέρωση των συγγενών σχετικά με την ολοκλήρωση των εξετάσεων DNA σε περίπου 2.400 τεμάχια ή θραύσματα ανθρωπίνων οστών τα οποία τελούν υπό φύλαξη στο Ανθρωπολογικό Εργαστήρι της ΔΕΑ, αφότου είχαν εκταφεί από τους δύο ομαδικούς τάφους (πηγάδια) στο «Ορνίθι» από το 2009.

Οι συγγενείς εξέφρασαν την κοινή τους απόφαση να ζητηθεί συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, με βασικό αίτημα να τεθεί ψηλά στην ατζέντα των δικοινοτικών επαφών το θέμα της διάνοιξης και διερεύνησης του Δικώμου. «Αποτελεί», είπε, «κοινή πεποίθηση των συγγενών ότι ως ένα κατ? εξοχήν και κατεπείγον ανθρωπιστικό ζήτημα, με πολλές ιδιαιτερότητες, θα πρέπει να ενταχθεί στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων».

Ο κ. Δημητρίου παρατήρησε πως το Δίκωμο αποτελεί «κηλίδα», η οποία, «για το καλό και των δύο κοινοτήτων, πρέπει να σβήσει από την συλλογική μνήμη» και πρόσθεσε: «Είτε η περίπτωση της απόρριψης των οστών στον σκυβαλότοπο Δικώμου θα αφεθεί εσαεί να λειτουργεί ως ένα μνημείο βαρβαρότητας και μίσους, είτε θα πράξουμε το σωστό και το πρέπον, να βγάλουμε, δηλαδή, τους αγαπημένους από τα σκουπίδια και να τους κηδεύσουμε με τον σεβασμό που τους αρμόζει σύμφωνα με τις θρησκευτικές και εθιμικές μας παραδόσεις.

Οι ανοιχτές πληγές που μας χωρίζουν πρέπει να κλείσουν για το καλό των σημερινών και των μελλοντικών γενεών. Ταυτόχρονα, κάνουμε έκκληση και στον κ. Τουφάν Έρχιουμαν να ασκήσει την προσωπική του επιρροή προκειμένου να ξεκλειδώσει η διαδικασία και να προχωρήσει η διερεύνηση του πρώην σκυβαλότοπου Δικώμου».

Δική μας σημείωση / διευκρίνηση:

(*) Η οργανωμένη μετακίνηση των οστών των αγνοουμένων μας από το Ορνίθι στο Δίκωμο έγινε γύρω στο 1995-96, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο που κατέθεσε στην ΔΕΑ τον Νοέμβριο 2017, η τότε εκπρόσωπος των Τ/Κ κα. Kuchuk. Στην προφορική ενημέρωση που έλαβε στις 17-11-2017 από την τριμελή Επιτροπή της ΔΕΑ η Επιτροπή Συγγενών Αγνοουμένων Άσσιας, ενημερώθηκε ότι είχαν εντοπιστεί 6 μάρτυρες που ομολόγησαν ότι συμμετείχαν σε αυτή την μετακίνηση. Την διερεύνηση των μαρτυριών είχε αναλάβει προσωπικά ο τότε εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και τρίτο μέλος στην ΔΕΑ κ. Arni. Μετά από αξιολόγηση όλων των μαρτυριών κατ' επιλογή του κ.Arni επέλεξε να δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα στις λεπτομέρειες και πληροφορίες που έλαβε από το άτομο που ηγήθηκε της μετακίνησης. Έκτοτε, η Τουρκική πλευρά προσπαθεί και μέσω επίσημων εγγράφων που είχε καταθέσει το 2024-25 κατά την επίσημη εξέταση για την εφαρμογή των Αποφάσεων σε σχέση με τους αγνοουμένους σε ότι αφορά την 4η Διακρατική Προσφυγή ( Cyprus vs. Turkey), να μειώση την αξία των πληροφοριών, ισχυριζόμενη ότι βασίζεται σε ένα μάρτυρα.